Pabarusngi a Panagikur-it, 1

Daytoy sumaganad ket sungbatko ken Ka Nelson Daligcon sadiay forum ti DALIGCON JOURNAL. Ipegketko man ditoy barbareng matulonganda kami Appo ken igiyada kami iti isu a dalan, he he he, tapno saan kami nga agbayanggudaw.

Mayat man daytoy a nairuanganmo Ka Nelson.

Ngem, umuna unay tattaak laeng nga agkimaw iti kunkunam a literatura.

Pespespesennak pay la idi ti Dr. Agcaoili ken saan pay idi a doktorado, kunana: ‘nimalka, agsuratka iti bukodmo a dila, sa’n ket nga idta Inglis!’

Buybuyaek idi nga ikur-kur-itna daydi daniwna a “buniaganka iti nagan ti asin”

Ket kalpasan a naikur-itna, naikur-itko met ti daniw a napauloan ti “Daradara a Daniw” Daytoy ti umuna nga Ilokano a daniwko. Tawen 1992. Ngem saanko a pinadas nga inpaipablaak ngamin ket insagutko kenkuana daydi a daniw.

Sipud idi, pinilitko ti bagik nga agsurat ti Ilokano ngem awan man laeng ti gagemko a paipablaak. Mabutengak kunak man laengen gapu idta kunam a mapirsa-pirsay. ‘ta ngamin inmatendarak met ti maysa a literary workshop ket anian nga asik kadaydi padak met nga agsursuro piman.

Inbulosko ti bagik ketdi a nagobra ket naliwayak daytoy panagikur-it. Numanpay adda latta awitko a notebook a pagikur-itak iti tila addadtan. Idi met nakaipakonekak ti internetko, ket padasek man met daytoy blog kunak ket pinadasko nga inpan dagiti kunaek nga maawat a kinur-itko. Adu dagiti naikur-itko ngem ammok nga agbalin met a mitsa ti biagko, he he he, ken siempre ti kinataok.

Narigat a dupiren dayta Bannawag ta isu ngarud ti nagbalin a standard ti panagsurat ni Ilokano. Kitam dagiti banatda kadata dita forum. Ngem, isu a kunak a Deviant Writing ta padasentayo man met ti pabarusngi a panagikur-it. Agbayanggudaw tayo kunak man laengen.

Ket ngarud, gaputa deviant saan ngarud a sumurot iti norms, ti naawaten a wagas (accepted manners/ways of writing). Namnamaek nga adu ti madalapus, pumalapal, manglais ken mangimameg. Ngem, ala, adda latta met estiteka ti risiris. Kas koma dayta daniwmo a ‘Manila’ sinubam laeng a kunam ti atiddog unay a daniw ni Almario(?), ngarud, pabarusngi ket adu ti madi nga umawat.

Urayem ta plansaek laeng daytay maysa a naikur-itko. Sarita nga adda patalastasna, kasla man TV. No mayat sadiay TV, madi ditoy. Uray siasiano ti agdepdeppa, he he he ;D.

Pagkaduaanta man ketdi a bukelen ti maysa a sarita a kasla telenovela, agsukat sukat ti maiparang, kasla daytay nobela a “Hulagpos”. Maymaysa nga oras ngem adu nga eksena iti sabsabali a luglugar.

Maysa pay a konsepto: sarita nga awan ti tema, paripirip, istruktura ken dadduma pay. Kasano? Ala, ket, idokumentom lattan a dagiti saritaan sadiay sari-sari store, tsimis, sarita dagiti nabartek, samonto isarita a kasla isarsaritam idta gayyemmo. Mabalin ngata nga umarngi ken daytay “Waiting for Godot“?

Apay madi aya ti co-authored a sarita? Ala man, adda ayan nakaaramid kadagiti mannurat nga ilokano? Salaysay, mamatiak, ngem no sarita ken nobela, daytan ti diak ammo.

Maysa pay Ka Nelson, daytay ngay sarita nga awan ti bidana? Adda ngem, effaced hero a kas daytay bida sadiay “Demons” ni Dostoevsky.

Kitaek no di agrali dagiti sumursurot ti Canon Law.

Sadiay met Bannawag, kababain met ti agipatulod ti ababa unay a sarita, he he he 🙂

Mangikabilka man ketdi ti parte a pakaikabilan ti shorties, daytay pang-anthology, ta kitaen tayonto man no adda met mailibro tayo a DEVIANT WRITINGS, ken daytay narrative non-fiction pay gayam.

Ala, agduduma metten aya. Ituloytayonto manen ti agpapatang…