Agminatay ken Agpakasar

Wew! Nagmadi a pagabayen, koma. Patay ken kasar?

Wen, dua nga okasion ti biag ken panagbiag ti sangafamiliaan. Dua nga okasion nga addaan ti dakkel a paggidiatan ngem adu met laeng a pagpadaan.

Ti kasar ket okasion a manginayon ti biag, mangited ti baro a kameng ti familia ken mangipalawa ti sakup ti kuna a kakabagian. Ti ipupusay ket isu ti okasion ti pannakaawan ti maysa a miembro ti familia. Aggidiat nga okasion ngem dakkel ken adu met ti pagpadaanda.

Nalagipko daytoy ta ti ipupusay ti inami, nangngegko nga adu ti agkuna: no kastoy laengen nga okasion ti intay panagkikita.

Kuna ti dadduma: Wen, kasar ken patay.

Kitam!

Ngem, kunak napatpateg ti okasion ti ipupusay.

Saanak unayen a relihioso ngem kitaentayo man pay nga umuna iti daytoy nga agpang. Ti kasar ket okasion a mangtungpal panagkaysa ti dua a biag, a fusion of lives. Dua a tao nga agayan-ayat. Ti ipupusay ket mangtungpal panagkaysa ti dua a naispirituan a biag, a fusion of spirits. Ti ispiritu ti tao ken ti ispiritu ti Dios.

Kitaentayo pay ti kararag kadagitoy nga okasion. Ti kasar, kastoy ti dawat (petision): a ti nagkaysa a dua a biag ket agbalin a nabunga ket adda koma ti Dios a kanayon ti baet daytoy a panagkaysa. Ti patay, kastoy ti petision: awaten koma ti Dios ti ispiritu ti pimmusay ket makiranud ti Biag-nga-Agnanayon ti sidong ti Dios. Nalawag a saan laengen a maibabaet ti Dios, no di ketdi isun ti mangarakup ti ispiritu a naiyawat Kenkuana.

Apantayo ti gastos. Agpada laeng dagitoy uray pay ibagatayo a depende ti klase ti kinakurapay wenno kinagarbo dagitoy. Ti dakesna tatta, ti kasar mabalin nga ilemmeng, ti ipupusay, saan. He he he.

Ti kasar, kuna ti dadduma: saanak nga apan makiboda, makikasar ta awan met inbitasionko. No saanmo a nainbitaan ti kabagiam, kasta ti kunada. Adda pay dagiti makagura no saan a mainbitaran/maawis.

Ti ipupusay/panagpasina, uray saanmo nga ipakaammo, basta nadamagda, umayda.

Ti kasar, mabalinmo a kunaen: saanak a makapan, kablaawakto latta idan. Wen, mabalin a saan unay nga importante gapu ta makitamto pay met laeng ida. Ti ipupusay, maudi a pannakakitamon ti bangkay/bagi ti kafamiliam. Awanen ti bigatna.

Daytoy pay ti nadlawko, aggampor ti tulong no natayen ti tulongam, he he he. Uray no mikol ti petpetmo, ikiremmon nga i-abuloy. Ngem no kasar, mabainka a mangipapetpet ti mikol. Ad-adu ngarud ti tulong pinansial a maawatmo no mataykan, saan?

Ad-adu ti kakabagiam no matayka. Pudno dayta.

Ken, daytoy pay ti mayat, no makitadakan, dida ipalagip daydi nabulodmo a kuartada, hak hak.

No nadanonmo daytoy a paset, siguradok a kunam: uray awan kakabagiak, uray awan maawatko a tulong pinansial, ken uray kinanayondak a kuriroen ti nakautangak.

Met la gayam. Lagipem ngarud dagiti nakautangam, he he he.

Biyaheng langit laeng daytoy naisuratko. No awan anagna, okey lang. Pasngawko laeng.

No adda met, napidutmo, iburaymo man met dita baba tapno maammoanmi met.

Naragsak nga Ipupusaytayonto amin nga awan labasna!

Nailibayak…Naunday Unay…

Wen, kakabsat…

Nabayag sa daydin naudi a postek iti daytoy a kalapaw. Agregreg pay ketin dagiti sinigpit…binakabak payen dagiti bautek a nakapisokan kadagiti mikol a naurnong kadagiti pabalon daydi inak…wen daydi inak nga inyaramidak ti blog koma a pangurnongak ti babassit a mikol tapno maipaagasmi…natayen ti inak.

Hulio 6, 2010, 2:20 ti malem, kalpasan ti siam a chemotherapy sessions na ken ti naunday unay a panagibturna ti saem–ti nasapa a pannakaawanna, ti panagibturna a mangawat a saannan makita ti panagdakkel dagiti apokona, ti panangibturna a saan a mangipakita kadakami ti panangep-epna ti sakit/saem a mariknana, ti pananglaban ti panunotna nga ikkanna kami ti ay-ayo uray dua laeng koma a tawen tapno makitami met ti naggastosanmi kenkuana, kalpasan ti adu a saan a mailadawan a panunot, rikna ken aramid–natay a daytoy kano laeng ti naibalikasna: matayakon…

Hulio 3 idi ibagada kaniak a marigatan ti inak a mangan ket intawag ni Antik a Simpling a masapul a pasiarek ti inak gaputa inbagan ti kasinsinko a Doctor a saannansan maabot ti maysa a lawas. Domingo idi, Hulio 4 di maawatko dayta a tawag.

Lunes, Hulio 5, idi linuganak ti kotsek a kaduak ti asawak a nangbeltak ti nasurok met a dua gasut a kilometro a baet ti Tagudin, Ilocos Sur ken Dasol, Pangasinan. Nadatnganmi ti inak a nakaidda ngem makasao pay met laeng. Nakapsut ngem napigsa ti pakinakemna, wen, ti nakemna a saan pay a matay ket kunak: nii, napigsaka pay met laeng gayam.

Nakunak daydi, kakabsat, a kas pangpatibker ti riknak a saan ket a ti rikna ti inak. Coping mechanism, wen, dayta man ti awagna ti rikna ken tignayko gapu ta ammok a  saannan a maabot ti makalawas.

Martes, Hulio 6, bigat. Dinawat ti inak nga apanmi alaen ti doctorna sadiay Bugallon, Pangasinan. Napankami. Insangpetko ti doctor a kiddawna. Numanpay kuna ti doctor a saan pay a matay ti inak a kasungani ti inbagan ti doctor a kasinsinko, kunak iti bagik: imposible a mabiag pay.

Alas dos ti malem, pinagawidna kamin ti inak gaputa inbagak nga adda sagubanit ti dua nga annakko a napanawanmi. Ken, adda met appointment ti Doctor. Adda kamin ti Sual idi itawagda kaniami a natayen ti inak.

Kuna ti kabsatko: apay a pinapanawna kami pay?

Saanmo koman pabasolen ti inatayo, kunak met.

Wen, ti inak, saanna a kayat a makitak a matay…ta ammona a ti kayatko a mabati kaniak a lagip ket dagiti naragsak a kanito.

Ken wen, saanak a nagsangit, naganug-og inggana idi maiserreken ti bangkayna iti panteon. Nagtaraigid laeng dagiti luak. Ngamin, ammok, nanamnam-ay ti napananna. Dinillaw daytoy dagiti kakabagiak ngem saankon ida sinungbatan ta nalawag ti kuna ti padi nga angkelmi: ti pannakatay ti bagi ket isu met ti pannakiranud ti agnanayon a biag a kas inyadal ni HesuKristo.

Adu dagiti pasamak ken nakaay-ayat a naaramid a mabalin nga inu-ugma kunak wenno nakaisigudan laeng a kultura ti Ilokano. Kas koma ti panagdalungdongko ti manto. Piniktyurko ti rupak, ay ket kaslaak metten dagiti ladawan dagiti abu-sayap iti diario. Ti kararag a napno dagiti madagdagullit a kararag a kas koma: maysa pay nga amami, maysa pay nga ave ken gloria para ti kararrua ni Amparo. No saanak a mariro, maminsiam ngata a madagullit daytoy a petision.

Saan kano a mabalin ti agdigos sadiay balaymi. Ket ania ngarud, binitbitkon a ti sangatimba ket napanakon a ti kasamekan a nagbuyat.

Saankayo nga agobra kunada pay. Ket no ‘wan met palikodmi.

Nagpukanak ngarud ti kawayan a pangnayonmi ti inaramidmi a sapaw. Agdungerka loko kunada man.

Ania koma ti koneksion ti panagminatay ti panagdunger, ala man?!

Maiparit ti agkutim kadagiti natangken a banag kunada. Ala, ket no ti inpasangok kadagiti agbantay ket kornik nga aramid ti Candon City, hay.

Sublianakto dagiti kakabagiak a nanglualo. Saan a tapno agyamanak, no di ket apanko irecord daydi lualoda nga adda pay latinna. Narigaten no mapukaw dagitoy nga ugali/kaugalian ta siak a mismon a maseknan ket makaellek payen a dumngeg.

Ala, anusanyo pay laeng daytoy.

Nailibayak ket addanto pannakariing tapno agpapatangtayto manen.