7 a Konfesar ti Ubing no Apay a Nalpes ti Petalo ti Rosas

Ibatitayo man pay ti Pabarusngi a Panagikur-it. Adda koma gagemko nga agaramid ti 30 a daniw iti 30 met laeng nga aldaw. Yantangay nairugi tayo met laengen ti X-RATED a DANIW ILOKANO, kastoy man met ti konfesar ti maysa nga ubing.

1.
Adu, wen, adu dagiti naruros
naruros dagiti petalo ti rosas, naiwarsi
a naiwara ti baet dagiti masetas
a kasla naiwarasiwis a dara ti birhen
a naeppelan ti tammudo a napilit
a maidugsol. Nakitak

2.
A sinibuganna kadagiti paludip
ti rosas idi a mailukip ti tawa
ket in-inut a nagkuradap, nagpababa
a nagpababa iti agdan, nagarudok
a nagsarimbaboy nga immasideg
iti rosas. Pinidelna

3.
A winagwag dagiti agar-arimasa a linnaaw
ti petalo a sikakayang pay laeng,
agur-uray ti maigayang nga imnas ti pudot
ti sumingsingising nga init ti baet
dagiti luppo ti bantay. Adda alluyo ti derrep
ti dila ti init! Nasiripko

4. A dinilpatanna dagiti apaglabanag a petalo….

Kurang pay ti 3 a konfesar. Damagek pay no kasano a naruros ti apagbukar a petalo. He he he. Kitaenyo man ketdi a, baka met no bulgar daytoy a poste ket tila addanto met ti itirayo kaniak a kas man ti napasamak kenni Nelson Daligcon.

Ti laeng dawatko ket, saan koma a dagiti nagsurat ti banatanyo, por que lugpi, por que aginlalaing ti nagsurat, por que KSP. Ti kitaenyo ken kritikarenyo no dakayo a makaitured nga agbalin a kritiko ti kunayo nga ipatpategyo a literatura ket saan a ti kinatao ti nagsurat. Binsirinyo a, ti sinuratna. Iti logic, no tao, ti banatam ket Argumentom Ad Hominem. Saan a mabalin daytoy.

Ti agkuna a mabalin ti Argumentom Ad Hominem ket agkomento ngarud ditoy baba ta maipawil met ti chatbox ditoy wordpress dat com.

Kasta met a dagiti kayatna ti mangituloy iti daytoy a daniw ket ituloyna met dita baba. Collaborative Writing, anyone?

Pabarusngi a Panagiku-it, 3

Nanarpaaken ti Pabarusngi a Panagikur-it!

Saan a naspak no di ketdi nanabtuog a naitupak ti bukot ti makunkuna a natibkeren(?) a panagikur-it dagiti maingel ken naingel nga i-ilokano a mamannurat.

Inpanabtuog ni Ka Nelson sadiay DALIGCON JOURNAL ti baro a kapitolo ti panagikur-it ti ilokano.

Apay nga adda question mark sadiay abay ti natibkeren? Kastoy laeng ti makunak. Saanko a tagibassiten ti manon a siglo a panagampayag ti kurditan ilokano ken ti saan a matukod a gapuanan daytoy ngem ti damagek ket apay a ti maysa laeng a bulgar, kinauttog, wenno, panangidaniw kadagiti ilokano met laeng a balbalikas ket kasla adda kimat a manabsiit ket agrisak dagiti sarikedked (saanko nga iraman amin, appo a) ti makuna a kurditan?

Tumpuar ngarud dagiti pangaduak ken salsaludsodko.

1. Kasano ti katibker ti kurditan dagiti ilokano?
2. Sisasagana kadi daytoy a kurditan ti panagbalbaliw ti panawen ken kasta met ti pannirigan?
3. Umanay kadin dagiti nagapuanan ti kurditan tapno makunan a saan a mabaliwan ti panagimutektek?
4. Addaan kadi daytoy a kurditan ti bukod a dogma, canon ken bukod a kritisismo tapno mahusgaran ti maysa a sinurat tapno makuna a saan a paset/parte, makadadael, makaidagel ti LITERATURA ILOKANO?
5. Mapili kadi dagiti balikas a mausar kadagiti sinurat/kinur-it ken suraten/ikur-itto pay tapno mailangi dagiti balikas a kas uki, buto, iyot, kinod, ken salsal?
6. Addaan kadi ti waya dagiti sinurat iti daytoy a kurditan?
7. Apay a tao (ti nagsurat) ti pagdas-alan ti epekto ti sinuratna?
8. Sisasagana kadin dagiti Ilokano nga umawat ti baro a panagsirig?

Adu ken adu pay dagiti saludsodek koma.

Iti umuna a saludsod. Wen, ti no manon a siglo nga agikurkur-it ti ilokano manipud ti umuna a putar a pinabayog dagiti putar dagiti teddek a kas kenni Pedro Bukaneg, Leona Florentino, Casabar, Reyes, Bulong, Duque, Hidalgo, iramanmo payen ni Bulosan, Sionel, Joma Sison, delos Reyes, Agcaoili, Nesperos, Antalan, Aragon, Rambaud ken adu pay nga no inaganak koma ida amin ket saan nga umanay daytoy a poste. Ngem, apay nga iti maysa laeng a putar a kas ti putar ni Nelson Daligcon a bulgar, pornografik ket kunan dagiti dadduma a madadaelen ti LITERATURA ILOKANO?

Adun dagiti kritisismo a nangpalsiit ti ingungotentayo a kurditan. Ibagada a naanglem, mangaskasaba, romantisismo. Ngem apay a saan tayo latta a sirigen koma iti baro a panagkita daytoy a kurditan baka agpayso met dagitoy nga ibagbagada? Agpayso kadi? Ala, man.

Dagiti dadduma pay a salsaludsodko sadiay ngato ket ibatik a sungbatan dagitay nagsasanga ti pampanunotna nga no agsasaoda kadagiti chatbox ken dap-ayan ket arigna siasinoda ngem (sibubutengda met met a lumtuad gapu ta nakaabongotda a kasla man dagiti makapili idi panawen ti hapon nga iti ammoda laeng ket agitudo ti kagurgurada) nga aghusgar ken mangibitin ti maysa laeng a tumtumpuar a mannurat, nga agisurat ti pabarusngi a panagikur-it.

Pabarusngi a Panagikur-it, 2

Irugitayo man daytoy a poste iti kunada a: begin with a lighter mood, then slowly drag them into the depth of darkness….

Ni Inot ken Eman napanda kano nagpana (nagpisga kunami iti daytoy) ti tiltilapia kadagiti laplapat ken burburubor. Adun ti naala ni Inot ngem bassit pay ken Eman.

Inot: Ku, mabutengkan sa met a mangpis-it ta panam lusi. Nagbassit ta naalamon?

Eman: Manong Inot, maas-asianak ngamin kadagiti tilipia. Daytay naudi a kadakkelan koma a amin. Ikkak koman idi malagipko, kaasi met dagiti annakna, baka agpaspasuso.

Ket, ania ngarud, agpaspasuso met daytay tilapia.

Nagawidda. Tapno saanda maburing. Agpinnaaduda ti maibaga a nagan ti bunga a makan ti ukisna.

Inot: Bayabas, salumagi, pias, kamantiris, mansanitas, kalamansi, dalandan….

Eman: Lomboy, rangas, paninglen, kamiring, niyog!

Inot: Lusi, lokuennak met. An’a kad dayta rangas, paninglen, kamiring? Makan aya met ti ukis ti niog?

Eman: Ni ay, saanmo ammo dagiti dadduma? Isu, sa’n kan agreklamo. Ken, apay koma no kayatko a kanen ta ukis ti niog? ‘ta la kaykayat a kanen a!

Ti kayatko a sawen ket tunggal maysa a tao ket addaan ti bukod a panagimutektek ti banag, wagas, pasamak, rikna, pampanunot, mabalin a dagitoy ket dakes, naimbag, moral ken imoral, ordinario wenno extra ordinario a padas, sumurot/sumursurot iti uso, agos wenno pabarusngi, pasuba, maikontra ti naakseptaren a linteg ti biag, panagbiag, kinabiag ken kinatao. Tunggal maysa ket naaddaan ti waya, kinawaya, wayawaya a mangabel ti bukodna nga ideya ken pannakaawat.

Ket ti mannurat, mannaniw ken managbasa ket saan a naiduma; a mabalin a dagiti produkto ti utekna ket saan a maawat, maibiag ti sabali. Ket, mahusgaan a naidumduma, deviant wenno saan agballa.

Ngem, saan aya a daytoy ti gapu ken gapuanan ti literatura ken mision metten ti tagakur-it? Ti panagiladawan ti isu ken pudno a pasamak, a mabalin a dagitoy ket maiparang a kas damag, sarita, artikulo ken daniw.

Itay laeng ket naadakak ti maysa a BOMBA (para kaniak) a mabalin a mitsa ti pannakaderder ti literatura ilokana, ti literatura a nabayagen a nakakain ken nagbado ti MARIA CLARA (para kaniak laeng daytoy appo) gapu ti saantayo pay laeng pannakaawat ti pangkinnikinni, panaguttog ken bulgar a pannakailadawan ti panginnala (panagiyot kunak man laengen) kadagiti putar dagiti naingel ken maingel a mannurat nga ilokano. Numan pay mabalin nga amin tayo ket napadasanna metten ti nagsalsal, babai wenno lalaki, iti literal a kaipapanan wenno uray pay iti metaporikal.

Idi kolehioak, kuna ti madaydayaw a Doktor a professorko ket: “Salsalem a ta utekmo. Agparuarka ti naidumduma a banag” (gapu ngarud ta saantayo met kayat a padapadatayo amin). Ket, tunggal panagsalsal ket adda panagalimpatok.

Ket gapu met ti kinasutilko, inpanarpaakko nga inblog ditoy ti kunak a DEVIANT WRITING, daytay pasuba a panagikur-it, no amin koma ket pakannawan, maaramid a pakannigid. No amin koma a sursurat ket innayat ken kaskasaba, ti isuratmi ket gubgubat ken inuuttog. Ta adda ngarud dagitoy a realidad a kabutengtayo a sanguen ngem sidadata nga adda dita. Panaginmimikki ti kunak ti saan a mangamin nga adda dagitoy a paspasamak ti aginaldaw a panagbiag tayo.

Adda dita ti rames, panagiyot, pinnatay, gubgubat, linnastog, linniput, linnipat, panagkaskasaba, innayat, sina, tipon, panagipatakder, pannakarpuog. Adda, adda amin dagitoy.

Ti saludsod. Saan kadi met a mabalin nga idaniw dagitoy inniyot, kinauttog? Saan kadi a mabalin nga iyistoria ti gubat ken linnastog, ti arte ti panagsipdut? Ania koma ti sawen ti maysa a makapungtot? Saan kadi a mabalin ti ‘kinnayo amin, hijo di puta kayo, awan modoyo!? Saan kadi a mabalin a kunaen iti sarita: “ala, ‘ta natangkenka ket ukapek dayta bangabangam, ket kammetek dagita utekmo nga ipangan!”?

Saan kadi nga awan namati ken Albert Einstein idi ibagana nga agpilko ti lawag gapu ti gravity? Ita napaneknekanen nga agpayso daytoy.

Saan kadi napuoran dagiti dadduma a sinurat idi ugma gapu ta makuna a heresy ngem dagiti nakalasat ket itan ibagatayo a classics ket masterpieces, a kaadduan kadagitoy ket saan man laeng a nakita dagiti akinsurat a naipablaak gaputa mabutengda idi a mapuoran a sibibiag?

Ita, bisitaenyo ti DALIGCON JOURNAL ta addan X-RATED a DANIW ILOKANO. Daytoy ket saan nga immuna a nanguswat iti daytoy a dana. Addan. Adun ket dagiti dadduma ket mabalin pay a naisalip kadagiti pakontes. (Sabalinto daytoy a patangan.)

Ngem, daytoy ti umuna a bulgar ken natured a timpuar a daniw. Daytoy ti kunak a DEVIANT WRITING, ti pabarusngi a panagimutektek ken panagikur-it, saan a naiswak ti agdama a norms.

Ngarud, dagiti addaan met ti kapanunotan, umanamong man wenno saan, mabalin kayo latta nga agkomentario dita baba.

Silulukat daytoy tignayak iti maysa pay a gannuat. Collaborative Ilokano Writing, anyone?

Tagalog Post

Una, itong poste ay gagawinko sa Tagalog bilang pagpunyagiko sa isang bisita at nangahas na nagkomento kahit, ayon sa kanya, hindi nya naintindihan ang mga nilalaman. Aniya, “kay ganda ng mga tunog, sarap sanang basahin ngunit ‘di ko maintindihan!”

Pangalawa, nais ko sanang palaguhin, ulit, din ang isinulsol na mga kataga sa aking labi ng sistematikong pagbaluktot ng aking dila ng banyagang tagalog (banyaga sa akin noon). Kahit ngayon, ang turingko sa Tagalog, ay banyaga pa rin. Dayo sa aking kamalayan ikanga dahil hindi sya katutubo sa aking kinalakhang nayon. (Humusga ang mapahangas kung pulpol ang mga tao sa nayon namin dahil lang ‘di alam ang Tagalog!)

Pangatlo, ito’y isang hamon sa mono-lingual o bi-lingual lang na mga tao. (Bato bato sa ulap ‘pag nahulog at tumama, bubukol…) Huwag kayong magalit dito sa mapangahas kong paglantad o paghamon, datapuwat, magpuyos kayo sa ngitngit, dahil sa sistematikong pagkakondisyon ng ating mga utak na sapatna ang English o/at Tagalog bilang daan sa pakikipagtalastasan.

Bago kayo magngitngit sa akin, bisitahin nating muli ang komento sa taas: “kay ganda ang mga tunog, sarap sanang basahin ngunit ‘di ko maintindihan.”

May ganda din pala sa pandinig at may sarap rin pala sa dila ang mga ibang lengguaheng kinaligtaang itinuro sa atin.

Sa nagkomento sa akin, alamko, proud siya sa kanyang wika. Taal, alam ko, ang kaniyang wika. Maliban lang kung pilit nya itong talikdan tulad din ng pagtalikod ng mga nakakarami sa kanilang kinagisnang wika. Sabi nila: “Ew, bariotik, promdi, ‘di in, kahiya, whaaa….matigas ang dila.” Sabi ng mga iba: Regional Languages. E, so what? E, ano? Ania koma ngay?

Welkam diri sa akong blog, madam. Makaibalu ug makasutli man ako ng bisaya, pero gamay ra. Kaluoy, giud, ang iba dyan na dili makaibalu sa atong sutli.

Aramay arum ditan ya alingwananda ray bukor dan dila, sengada barangay ya abalang ed taew.

Tama na muna. Walang cohesion ang topiko ko.

hermeneutica ti asin

adda hermeneutica iti asin, balong
saanmo nga ikidem ti panagtarget
ken ramenan ti wingiwing ken dayamudom
pumait ti apgad ket agkiraos
iti tianmo, agbisaleg a makaaprad
iti dawatdawat ken ti dila
ngata a nairurumenen ti hamburger
ken instant a makan, kasla man
komersial aminen a pannangan.
Wen, mulagatam, balong
ti asin ket makitungtong kenka.
ti targetmo ket saan a kornbif
no di ket nasana iti bannog…

(ituloyyo man apo, he he he…)