ESTETIKA TI RISIRIS (Tuloy ti Umuna a Paset)


Ituloyko man daytoy nairugik a panagkomentario kadagiti dadduma a putar (particular ti daniw) ti ingungotenyo unay a literatura ilokano. Kasla adda pangaduak a mangituloy koman ngem “rugi pay laeng ti dangadang” kunak man, uray, no awan met ti karangrangetko no di laeng ti bukod nga oras ken ti bukodko a bagi ken kasta metten dagiti kritiko  (kuno) a nakaabungot kadagiti nabengbeng a parbo a nagan kadagiti internet fora ken message boards  a sibubuteng met a tumayaktak iti lona a pagbabakalan.

******

Iti naudi a parapo iti nairugik a sinurat, kunak: “saanko nga ammo no nairanrana laeng a naigibus ti panagrames iti linia 69.”

Ti 69 ket maysa met a napateg nga imahe iti daytoy a daniw. Daytoy ti arapaap a posision ti daniw. Ti panagbaliktad ti saad ket isu ti gandat amin a risgo a nailadawan iti sinurat.

Kitaentayo man ti rikna ti panagalimpatok ti mangrames kalpasan a maaramid ti naplano, mabalin a narisgo, naunday, bulgar a panagrames.

Iti linia 70-73, nga isu metten ti maudi a parapo ken conclusion ti daniw ket maysa a sibubukel nga imahe ti naalimpatokan a pannakapnek , a makita iti “ket kalpasanna, agtik-abto met ngatan ti idi pay a nabisbisinan a butok” numanpay awanan kinasiertona a daytoy a pannakapnek a kas agtultuloy ken mataginayon (continuing and lasting).

Awanan kinasigurado kunak ta uray ibagak a daytoy ti “telos”, ti ngudo ti tignay, ti sirmata a gapu ti tignay a panagrames, adda nabagas nga imahe iti taraudi ti daniw a kas nailadawan ditoy: “ngem dina met gayam kayat ti makiiyyot kaniak ngamin ta nalaadak, ta tabbel/burisak, ta saruaak!

No alaentayo, kas iti ibagak iti umuna a paset, a, ti gloria iti daniw ket imahe ti gobierno, turay/agturay ket ti rapist/s ket dagiti makapungtot nga iturturayan/umili nga “idi pay a nabisbisnan” ken ti panagrames ket bales, adda riknak a saanto a nabalaigi ti tignay a kas met laeng iladawan ti naudi a dua a linia.

Kalpasan ti panagrames, mabati latta dagiti umili a kas “nalaad, tabbel/buris, ta sarua!” a mabalin a ladawan met laeng ti saan a panagbalbaliw, nga kalpasan a marames ti maysa nga agtuturay/gobierno, addanto latta manen tumpuar a gloria ket agsublinto met laeng a mabisbisinan manen dagiti umili.

Kas man laeng kastoy: “Kalpasan ti panagsalsal, ania?”

Nayon a Paliiw

Mabalin a daytoy a daniw ket mababalaw kadagiti balikas a napili ti author a pangiladawan ken iti tema a rames/panagrames ngem adda met anag a mabalin met a mapidut ti agbasbasa a kas kaniak.

Sobra met unay ti pannakailadawan ti rames. Mabalin koma met a mapapintek tapno saan unay nga overkill.

Ti sibubukel a daniw ket maysa met laeng a karit ti kinawaya ti tema, porma ken dagiti balikas a nausar numanpay adda/adu met dagiti nagkamtudanna a mabalin a pakapilawanna.

Awis…

(Awisenkayo koma amin a mangiyalnag ti kayatyo met nga ibaga maipanggep iti daytoy a komentario. Awanantayo ti forum ngem mabalinkayo met dita baba.)

About Ka Loren
Siak ni Florentino B. Lorenzana, maysa a Filipino, Ilokano ken Pangasinan. Naiyanakak innem a bulan kalpasan ti deklarasion ti Martial Law ditoy Pilipinas. Madama a makumikom iti tignay kooperatiba.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: