ESTETIKA TI RISIRIS1: Ti Sosial ken Kultural a Panagbalbaliw iti Siriing a Literatura


Pakauna

Dagiti sumaganad nga ilanadko ditoy ket awanan gagem a mangsakop ti dakkel unay a parte ti kritisismo ti literatura no saan ket a kas man laeng maysa a kapanunotak ken naadawko met kadagiti bassit a panawenko a panagbasa. Saanko a kunaen a daytoy a piesa ket maysa a panangpadas ti diskurso ti kritisismo. Nalaglag-an nga ibagak a daytoy ket maysa laeng a komentario a nariing man gapu iti adu a tumtumpuar a saludsodko maipanggep ti agdama a risiris kadagiti chatbox ken forum maipanggep ti sumagmamano nga aspeto ti Literatura Ilokano.

Dagiti Pagbatayak

Dagiti kontradiksion wenno panagsusungani ti panagbiag a sosial ket kinanayon a naisalsalumina a bileg wenno puerza a mangapekto, makaepekto ti panagpartuat ti literatura kangrunaanna kadagiti mannurat a siriring iti bukodna nga arte ken iti tignay ti kultural ken ti sosial a panagbalbaliw. Masapul a maimutektekkan no kasano a nasangal, nabuangay ken naipatakder dagiti sirmata2, world vision, manipud kadagiti nakariing ken siririing a teksto ti literatura, a ditoy nga agrikus ken agrikusrikos dagiti sirmata ti agtultuloy a historical a biag, panagbiag.

Adun ken adu pay dagiti tumpuar ken agsubli-subli nga imahe a mangiladawan ti agtultuloy a risiris, ranget, salisal ken dangadang tapno maragpat ti sirmata kadagiti sinurat, kadagiti partuat literatura.

Sakbayna, imutektekantayo dagitoy a sinurat a (1) kas maysa teksto a tignay-politikal (saan laeng kas paset ti Arte), (2) maysa a teksto nga artikulasion ti ideolohia ti kolektibo (ta mabalin met a tagikuaen dagiti dadduma nga umanamong iti artikulasion ti teksto) a diskurso iti baet ti risiris dagiti maidadanes ken mangidadanes, ken (3) kas maysa teksto a naikur-it a kas parte ti agdama a senial-sistema, ti man Literatura Ilokano wenno ti nalawlawa pay a panagsirig.

Mabalin tayo pay a sirigen dagiti imahe dagiti sinurat (partikular ti daniw) no ania ti kayat dagitoy nga iyalnag iti agdama a biag/panagbiag ti Ilokano/Pilipino.

Iramantayo pay ketdin a kitaen dagitoy nga imahe iti punto a kultural ken sosial a panagbalbaliw3.

**********

1Ti balikas a risiris ditoy ket ti agtultuloy ken taginayon a salisal ti panagsusungani ti panagbiag a sosial ken historical ti agturturay ken iturturayan, ti mangidadanes ken ti maidaddanes, ti salisal ti teksto kontra ti sungani a teksto, ti salisal ti konsepto kontra ti sungani a konsepto….

2Ti balikas a sirmata ket mausar ditoy a kas kadagupan dagiti aspirasion dagiti tao nga agdama nga agtigtignay para ti bukod a determinasion ti biag/panagbiag ken kinatao iti gimong a paggargarawanda. Mabalin a daytoy a sirmata ket isu ti nakaiturongan ti tignay, ti ungto (telos) ti siririing a panaggaraw/panagtignay. Mabalin a ti sirmata ket isu ungto ti tagainep a puon ti panagtignay.

3Ti balikas a panagbalbaliw ditoy ket isu ti panagsukat koma ti panagsirig/pannirigan a nagbalin a kas ordinario iti biagtayon (imposed dominant values, Gramsci) ket mabalin a daytoy a panagbalbaliw ket kultural wenno/ken sosial. Iraman tayo metten nga inotar a ti “literatura laeng ket saan a makaited ti panagbalbaliw ngem mabalin met a kas parte wenno instrumento ti panagbalbaliw“(Althusser).

Kas mabasayo kadagiti pagbatayak iti daytoy a komentario, addaanak ti ‘bias’ a mangusar ti marxismo a panagsirig ket mabalin a malaokan ken maramenan ti hermeneutica, partikular ti pilosopia ti lengguahe.

********

Apay a Daniw ti Napilik a Komentarioan?

Kas kuna ni Alexander Remolino, “ti daniw ket mabalin nga ibaga a kabibilegan a klase ti literatura ken kalakaan a maiwaras” (A. Remolino, Ang Misyon ng Makata sa Panahon ng Postmodernismo at Paglimot, 16 Set. 2007, Emanila Poetry). Kas inadaw ni Remolino met laeng ken Voltaire, ti “daniw ket addaan ti ad-adu nga ibaga iti manmano a balikas.”

Kas kuna met ni Dr. Aurelio S. Agcaoili, ti daniw ket “pagsarmingan ti gimong, pagsarmingan ti kinaasinno, pagsarmingan ti biag–amin dagitoy–gapu ta ipakita ti awtentiko a daniw ti rupa, ti langa, ti itsura ti agdama a kasasaad ti tao–maysa a kasasaad a dumawdawat iti pannakaawat, pannakapabaro, pannakatinggar. ( AS Agcaoili, Ti Daniw ket para kadagiti Maidaddadanes ken Mapapaidaman)

Ti daniw ket addaan met ti wayawaya. No awan ti wayawaya ti daniw ken panagdaniw saan ngarud nga agbalin a nabileg, saan a mabalin a pagsarmingan ken saan a mabalin a paggapuan kadagiti tagipatgen a mabalin a dumupir kadagiti banag ken wagas a saan a nainkalintegan iti gimong a nakaibasaran ti panagdaniw. Ta kuna ngarud ni Agcaoili: “saanen nga umiso ti panagipapan a ti maysa a daniw ket partuat laeng ti maysa a sariwawek nga imahinasion… iti agdama a panawen a kasingin dagiti naggagabsuon a pakarikutan ken pakaidukmeman, awanen ti akem ti daniw (ket ngarud ti arte) a ti laeng aramidna ket mangiladawan kadagiti bambanag a mamagluluken iti rikna, mangted bibineg iti panunot, ken mangiregalo iti pannakalipat kadagiti trahedia, personal man wenno kolektib, iti man bukod a bagi wenno iti gimong.”

Kastoy ti kinawaya ti daniw a kas kuna met laeng ni Roy V. Aragon “a ti daniw saan a rebbengna a namikki, no daniw saan a rebbengna a limlimitaran, no daniw saan a rebbengna a mabuteng. Sawenna ti kayatna a sawen. Ipakitana ti kayatna nga ipakita, uray asino ti agdepdeppa.”

Gapu ta ti daniw ket maysa a nasiken a pangiladawan ti biag/panagbiag ken aspirasion, kas maysa a nawaya ken saan a sibubuteng a pagsarmingan ti langa ti agdama a kasasaad ti tao, pinilik ngarud daytoy.

Umuna a Daniw: Kastoy a Ramesek ni Gloria4

Umuna a daniw kunak gapu ta mabalin a naynayonakto ti komentarioak iti isu met laeng a punto a pagbatayak a kas kadagiti nailanadkon iti ngato.

Yantangay ta agkalkallautang metten daytoy a daniw ken pinagraranggasanda metten daytoy kadagitI fora ken chatbox, iyunakon ken RAMESEK metten ken PAGUTTOGAK man met nga APROSAN ken ARUSIBSIBEN iti punto a bukodko met laeng a pannirigan babaen ti kunak a PABARUSNGI A PANAGIKUR-IT ken ti panangusarko kadagiti nailanadkon a ‘bias’ sadiay ngato.

Ilanadko man pay ditoy dayta a daniw ken ikkak ti numero dagiti binatogna tapno nalaklaka a sublian numanpay saanko a gamden a dasigen amin dagitoy sumagannad a 73 a linia.

************
4 Ti daniw ket naipablaak iti internet sadiay Daligcon Journal.

************

KASTOY A RAMESEK NI GLORIA
ni Nelson G. Daligcon

1-makauttogak, talaga a makauttogak unayen – idi pay!
2-awan ti aldaw ken rabii a diak salsalsalan ni gloria,
3-kayatko a talaga a ka-69 ngem ingget atapna
4-dinak kayat a kainniyyot ti gayadugad
5-ta dinikki ken angot-buris ti ngiwatko.

6-ngem diak masbaalanen, agbalinak a talagan a maniak
7-ket no kastanton, ammok nga awanen makaigawid kaniak:
8-serkek ti palasiona ket dutdotek a dutdoten ti payutingting
9-nga itaray iti agir-iray a kalapawko
10-ket dita a maisayangkat ti nagganas a panagrames:

11-ingget gartem a pisangek ti pagan-anayna
12-ket napnuan rugso a matmatak ti ingget baknang a barukongna.
13-sirurungsot nga arakupek, agkak ti naglinis, nabanglo nga abagana
14-dildilak, kagatkagatek, lablabak nga agpangato ti lengngesna
15-sakonto isublat iti bangir nga agpatingga iti teltel
16-a sepsepak, kinnikinniten ken kuribkuribak agingga a lumabaga.
17-isublatko a romansaen ti agsumbangir a puon ti lapayagna:
18-dildilak, kagatkagatek ken sepsepak, sakonto iserrek
19-ti nabasa, agpuspusipos iti kinasayyetna a dilak kadagiti abutda.
20-sikbabek dagiti bibigna, nutnotek ti lipistikna
21-sakonto pagarinsawaden ti dilak iti uneg ti ngiwatna,
22-kunnotek ti amin a katayna, sepsepek ket sepsepek ti dilana…

23-pagkarayamek ti agkatkatay a dilak, agpababa nga agpangato
24-iti karabukobna a kalpasanna nutnotek a palabbagaen ti katenggaan a pasetna.
25-dildilak, kagatkagatek, lablabak ti barukongna a di naabbongan ti bra,
26-nutnutek a nutnoten, kuribkuribak ti agsumbangir a puon ti susona,
27-pati agsumbangir a kilikilina, markaak iti nagbukel a nalabaga!

28-kalpasan a malabok iti nawadwad a katay ti sibubukel a bagina,
29-ikkatek ti brana ket idungsudungsok nga umuna ti ngiwatko iti susona
30-idinto a ti maysa nga imak, pislepislenna, kammekammetenna ti bangir,
31-piritpiritenna a piritpiriten agingga a dumerosas ti mungay daytoy.
32-sa isublatko a lablaban, kagatkagaten ti aglawlaw ti agsumbangir a susona,
33-kalpasanna isubok ida – agingga iti kabaelan a laonen ti ngiwatko
34-sakonto mulmolan, nutnoten, kagatkagaten dagiti mungayna
35-agingga a lumabagada, agingga a  makariknadan iti apges.

36-ti sumaruno, ipadalanko ti natangken ken agbabbabasa latta a dilak
37-manipud iti nagbaetan dagiti suso agingga iti pus-ongna,
38-sa sublianak a pagtayyetayeken ken iduldol ti dilak iti pusegna.
36-palabbagaek nga umuna ti tengnga ti pus-ongna sakbay nga ingatok
40-dagiti tumengna, ungapek ida tapno dildilan, lablaban ken nutnotek
41-ket mabatian met iti tsikinini ti agsumbangir a sellangna.

42-ket ti sumaruno, tapno nagangganas, in-inutek nga ibaba ti derosas a pantina,
43-matmatak ti sibubukel a bagina, sakonto agkan ken dilpadilpatan
44-ti kababaan a paset ti pus-ongna, kagatkagatek – a kasla paruten – dagiti urmot
45-a di kabaelan nga ilemmeng ti nakakeppet a luppo.
46-kalpasanna, ingatok ti dua a tumengna ket iselselko ti rupak iti nagbaetanda:
47-(anian a puskol nga urmot! kangrunaanna, anian a pintas nga uki!
48-nagum-umaan man ganggannaet ken natataer a guardiat’ palasio, saan a nabanget –
49-ngem uray pay ngata agdardara, arub-obek ti nagbuyok a reglana,
50-uray pay sangapulgada ti killana, diak pakawanen a killadan!)
51-rummuar ti dilak ket mapakidemak iti nagganas man a mapasamak a ritual:
52-dilpadilpat, dildidildil ken lablalablab, nangruna daydiay panagkunnot iti muting!
53-ket, yotnina, anian ta nagasgasat ti dilak ngem ti butok
54-ta isu ketdin ti immuna, immmuna nga immiyyot!

55-bagas-ti-ukinina, diakon maibturan ti idi pay nga uttogko!
56-ket iruarko ti limmandoken, de-otso, de-bolitas, ingget lukmeg
57-ngem supot (awan ngamin pagpakugitko) isu a kinaper a butok –
58-ngem tapno nagangganas ken lalo a tumangar, lalo nga agkatay
59-isullatko nga ikiskikiskis nga idugsudugsol nga umuna iti ruangan ti pepetna.

60-diakon maibturan ti riknak, orasen ti panangdakayko kenkuana!
61-ket bingitek ti ukina sa in-inut, in-inayad (tapno naim-imas)
62-nga iserrekko ti butok: ukininana, anian a barana!
63-ket kin-od, yadyad daytan nga umat-atipukpok,awan makaatiw iti paspasna!

64-yotdeputa, agganasakon, agparuarakon! ngem withdrawal ti kayatko
65-ta narawrawet ngamin ti akinngato nga abut ti diosak.
66-ket uksotek, ipaturongko ti butok iti ungapek a ngiwatna
67-ket salsalek daytoy iti ingget paspas sa bingayek ti panagpugsit ti kassitko:
68-damo a pugsit, iti ngiwatna a di mabmabsog; maikadua, iti rupana
69-sa siaayat a nasnasen ti butok dagiti agaruyot a kassit iti rupa ken bibigna.

70-ket kalpasanna, agtig-abto met ngatan ti idi pay a binisbisinna a butok
71-ta nadakepak met laeng ti nangpauttog kaniak a naguttogak met la unay
72-ngem dina met gayam kayat ti makiiyyot kaniak
73-ngamin ta nalaadak, ta tabbel/burisak, ta saruaak!

Ti paulona a “Kastoy a Ramesek ni Gloria” ket maysa a sirmata. Ngamin ti rames ket maysa a panagtignay nga addaan kinaderrep, ti rikna a rumkuas a nabayagen a napenpen. Adda met panagalimpatok. Ti panagrames ket saan laeng nga “instinct” no di ketdi maysa a planado a tignay. Mabalin a ti marames ket addaan galad a makaabbukay ti rikna a gartem, pungtot, gura, panagibales wenno kababalin wenno naaramid a mabalin a mangitunda ti tignay a panagrames.

Daytoy a daniw ngarud, iti biangko, ket maysa nga ekspresion ti rikna a panagpungtot, panagpulkok gaputa nadangkok daytoy a wagas a panagtignay. A daytoy a gura ket nabayagen a naen-en a kas ipasimudaag ti umuna a parapo a narugian ti ” makauttogak, talaga a makauttogak unayen – idi pay!“. Planado ngarud ti garaw a mabalin a panagibales. Ti rames ket isu ti panangsibbarut ti dayaw ti marames ket no maaddaan ti gundaway daytoy a plano a pangibales ket maaramid uray no narisgo a kas ipasimudaag dagiti linia nga 8-10.

8-“serkek ti palasio ket dutdotek a dutdoten ni gloria
9-nga itaray iti agir-iray a kalapawko
10-ket dita a maisayangkat ti nagganas a panagrames.”

Ti maysa a tao a mangaramid iti daytoy ket addaan ti saan a sinsinan a determinasion a maipakita iti linia 7, “awanen ti makaigawid“.

Kitaentayo met a nalaing ti risiris ti sosial ken kultural nga agpang. Ni Gloria ket addaan palasio wenno adda iti uneg ti palasio a kas iladawan ti linia 8 ket ti mangrames ket addaan ti “agir-iray a kalapaw.” Ni Gloria ngarud ket nabaknang ket ti mangrames ket napanglaw. Nalawag ditoy ti makunkuna a “social stratum”, ti level ti panagbiag.

Ket siasino aya iti adda iti palasio? Ti agturay. Ket mabalin ti agkalkalapaw ket ti maiturturayan.

Adda pay maysa a makita iti daytoy maikadua a parapo.  Maysa met daytoy a sibubukel nga imahe ti sirmata. Saan nga maaramid ti panagrames iti mismo a palasio a pangdutdotan ti mangrames ken Gloria. Maaramidto daytoy a tignay iti kalapaw a mabalin a mismo a balay ti rapist. Ipakitana ditoy a kayat ti rapist a riknaen met ni Gloria, a nairuam ti imeng ti palasio, ti tangken ken dukol ti datar. Awan ti ikamen ta rames ngarud. Maipakita ti panagsukat ti bileg. Kasla kastoyto: addakan ditoy teritoriok ket maaramidko met ti kaykayatko kenka.

Ket no dumtengto daytoy a sirmata, marabsut ti dayaw ni Gloria ken maminpinsan a maawan kenkuana ti bileg a kas naipakita iti awan man laeng gawayna a maitaray, maiserrek iti kalapaw ken kasta met iti kaawan man laeng ti reaksionna bayatto ti rames a kas maipakita manipud linia 11-69. Gapu iti palasio nga imahen, mabalin a maanag nga adda, adu met ti guardiana ngem awan man laeng pulos maaramidan dagitoy a guardia a mangsalaknib ti palasio ken dagiti agindeg ditoy a kas ken Gloria.

Mabalin a ti Gloria ti daniw ket isu ti simbolo ti turay, dagiti agtuturay ket daytoy ngarud a daniw ket maysa met laeng a pakdaar ti pagbalinan ti gobierno, agtuturay no umaboten ti pagpatinggaan ti anus dagiti umili nga agur-uray ti GLORIA. Ket no bumtak to daytoy a panaganus ket masukatan ti pungtot, maipatungpalto ti panagrames ket awan bileg ti palasio a mangikanawa ti siasino man a gloria iti unegna.

Mabalin a ti wagas ti panagibales ket nadangkes, naalas, bulgar ken awanan pangadua a kas maanagko met laeng ti naunday a panangiladawan ti nagsurat ti ritual ti rames. Saan a nadaras. Napaut, naundayto daytoy a panagtignay. Kitaen ti pannakailadawanna manipud linia 11-69.

Subliantayo pay ketdi daytoy numero 69. Daytoy a numero ket addaan met bileg a kas metapora ti agsungani a posision numanpay no kitaen tayo ket ti 6 ken 9 ket addaan ti pareho a porma ngem agbaliktad ti pannakaisaadda.

Daytoy manen ket maysa a simbolo ti sirmata. Ti “telos” a tagainep a nanggapuanan ti tignay a panagrames. Masapul ti panagbalbaliw. Kas kuna dagiti tagalog: “balitaran, baliktarin.” Pattugen daytay nakatakder a 9 ket patakderen ti 6.

Saanko nga ammo no nairanrana laeng a maigibus ti panagrames iti linia 69.

Ituloykonto apo.

Advertisements

About Ka Loren
Siak ni Florentino B. Lorenzana, maysa a Filipino, Ilokano ken Pangasinan. Naiyanakak innem a bulan kalpasan ti deklarasion ti Martial Law ditoy Pilipinas. Madama a makumikom iti tignay kooperatiba.

9 Responses to ESTETIKA TI RISIRIS1: Ti Sosial ken Kultural a Panagbalbaliw iti Siriing a Literatura

  1. Ka Loren says:

    he he he. Mabalin iti apagapaman laeng, Kakang.

    Kitaem ti sub title ti blogko, Kakang, “ti ranget ket addan iti baba ti alipuspos.” Ket, ti literatura ket addaan wagas a makipaset iti dayta a ranget nga agturong iti sirmata a panagbalbaliw, iti man kultural, sosial, politikal ken finansial nga agpang.

    Naynay ti risiris ti baet dagitoy nga istrata. Ket, masapul ti pannakariingtayo ti nabayagen a pannakailibaytayo. Dagiti kur-itentayo koma ket makipaset iti daytoy a panagbalbaliw. DAgiti putar nga ay-ayat ket paset ti biagtayo ngem saan koma nga agbalin nga opio wenno anesthesia a mangbibineg ti panagimutektektayo kadagiti rituer ti paggargarawantayo a gimong.

    Kakang, aggargarawak iti community organizing ket mariknak nga inawaten dagiti dadduma ti kinarigat a kasasaadda. Kasla simmukodan a makidangadang…isu, ikkantayo ida ti sirmata a makatignay ti riknada nga aggaraw manen..

  2. joepadre says:

    No mamatica, uray apagapaman a canito laeng, iti all men are created equal, isardengmo cadi ti panangawagmo caniac iti “Sir”. Para cadagitay knighted dayta. Iti nasuroken a 37 a panagnaedco iti ballasiw-taaw, nairuamacon a mabirngas.

    Maipapan iti dackel nga ANIA?, cas met la nagbalinen a cadawyan ti cuna dagiti Tagalog a NINGAS-COGON, di ngamin?

    “Sabali ti panawen itan, bukod a bagi ti kalaban.” Whoa, Nellie! You hit it right in the fucking (pardon the vulgar expression) head!

  3. Ka Loren says:

    Sir Joe:

    He he he. Mabalin nga awan ti makatukad iti Noli ken Fili ni Rizal no idilig dagiti sinurat itatta, lallalo kadagiti sinurat iti Literatura Ilokana, Sir. Awan wenno adayo nga adda maaramid a revolusion a kas katured ti revolusion idi panawen ti kastila.

    Sabali ti panawen itan, bukod a bagi ti kalaban.

    Iti kunak a “kalpasanna, ANIA?” ket mismo a saludsodko iti itden ti daniw ni Nelson. Kalpasan ti panagrames, ania? Ania manen ti mapasamak? Siasino ti agari? Adda kadi panagbalbaliw?

    Kasla met laeng ti panagsalsal. Kalpasan ti apagbiit a panagalimpatok, adda panaglupoy? Guilt? Panagbabawi? Wenno panagparammag?

    Nagdakkelan nga ANIA?

  4. joepadre says:

    Calpasanna, ania? No coman naputar a cas iti icacagat ti Noli Me Tangere ken El Filibusterismo, nalabit tignay a revolusion!

  5. Ka Loren says:

    Sir Joe:

    Saludaranka ti kinasidap ti panagimutektekmo, Sir. Mabalin ken saanko nga ibain a mabalin a nariroak iti panangilangik ti saludsod ti effectivity ken ineffectivity ti maysa a piesa. Pudno ti kinunam a masapul a masirip ken masirig ti effectiveness ti maysa a medium.

    Iti daytoy a daniw ni Nelson Daligcon kas kunak ngarud, saanak met nga umunamong iti wagas a vulgar unay ta mabalin a mangdegdeg ti prejudice ti agbasa/agbasbasa ket, maawan/makissayan no kua ti umno nga anag ti daniw. Mabalin a maituonen ti imatang kadagiti saan a maawat a balikas ken wagas ti daniw saan ketdi nga iti anag ti daniw koma. Ti porma, medium, ken balikas a mausar ket parte met laeng ti daniw a makaited met ti kinaepektibona wenno saanna a kinaepektibo. Aminek a nariroak ti panangipapan.

    Maysa pay gayam, daytay kunayo a pagsublian ti pallatibong. He he he. Mabalin a naames ngem kasta a talaga koma ti biag, agtulid ngem kasla nasigkat metten ken bukbukodansan dagiti dadduma. Depende met ketdi iti ayan nga alad.

    Iti tuloy ti komentariok ket adda saludsodko: Kalpasanna ANIA?

  6. joepadre says:

    “The meaning of a text will depend on the fusion of the text and the reader during the act of interpretation.” No diac mariro, dayta ti diro ti communication process. Umannamongac iti “good or bad” being out of the question maipanggep iti dayta a principio. Ngem “out of the question” cadi uray no “effective or ineffective”? Saan ngata aya nga isu dayta ti gapu nga adda nagsaludsod no agcanarpaac met laeng ti matuang a cayo iti tengnga ti cabakiran no awan macangeg?

    Kinapudnona, saanac nga umatras iti vulgar ken diac cayat nga igamer ti simbolismo ti panangrames iti panagrucod ti moralidad. Para cadagiti masmasirib ti mangutob cadagita a banag. Caniac a maysa, adda umno a vulgar ken adda met saan nga isut’ pacaigapuan pagsanamtecan no dadduma. Ngem no casta met la ti panangipecsa cadagiti agsabuag ti panagburecna nga im-impen, adda gundaway a macullaapan ti sirmata ket nalabit dayta ti cayat a subaen dagitoy sumagmamano a linia ti daniw:

    “…dagiti di agmawmaw a panagem-em
    Iti birbiroken a kaipapanan ti biag
    A mangbatbatibat iti datdatlag a sardam
    Kadagiti di agpatingga a panaglaylayag
    Ken pannakidangadang ni parsua…”

  7. Ka Loren says:

    Sir Joe:

    No saanmo a nadalanan dagiti immuna a postek ditoy, mabalinmo a sublian dagitoy Pabarusngi a Panagikur-it,2,Pabarusngi a Panagikur-it, 1, Pabarusngi a Panagikur-it, 3.

    Dita Sir, mabalin a kaguranak wenno mabalin a saanmon a sublian daytoy abongko, he he he. Pagyamanak ketdi no adda maibagam ken sublianamto pay daytoy abongko.

  8. Ka Loren says:

    Sir Joe:

    Saanko nga gagem nga inbuksilan dayta daniw ni Mr. Daligcon no kasano kaepektibona a kas protesta-political, ngem ketdi imbuksilak a mabalin met a maadaw a kas protesta, epektibo man wenno saan, nga addaan telos a gapu ti tignay (the act of rape) ti panagrames.

    Ti balikas a rames ket naynay met a mausar a kas simbolo ti panagrabsut ti dayaw, ti tao man wenno ti ili ken kasta metten ti ipatpategtayo a literatura. Actually, kunada iti daytoy a daniw: “ket rinamesnan ti literatura”.

    Politikal? No politikal ti patangan ket kinanayon nga karagpin ti saludsod a: who owns the “truth”? who says it is the best?

    Saanko met kanunongan ti bulgar unay ken overkill a panangiladawanna ti rames. Isu ti maysa met a pagkapsutanna daytoy a daniw a nailanad met laeng iti komentok. Mas subtle koma no kas iti daydiay daniw ni RVA a naipublikar itay nabiit sadiay Bannawag, daytay man “Oda ti Nababaian a Puseg”.

    Kunak pay, ti daniw ken mannaniw ket nawaya iti no ania a topiko a madaniw. Ti teksto ti agbalikas saan ket no ania ti panggep ti nagsurat. The meaning of a text will depend on the fusion of the text and the reader during the act of interpretation. Good or bad, effective or ineffective, is out of the question.

    Ti daniw, panagidaniw, ken ti topiko ti daniw ket maysa met a porma ti protesta. Narigat ti agpartuat ti kinur-it a sibubusal ti canon wenno allagaden, wenno ti kuestion ti moraliti. I believe Sir to the saying that art is not only for art sake, masapul nga agpili. Ditoyak, ditaka. Awan ti agtengnga.

  9. joepadre says:

    This X-rated poem masquerading as political protest loses its effectiveness the moment you realize you could just have rented out and watched a porno film and got a more significant enjoyment bang for the buck. I’m sure there’s a much more shock-oriented but effective manner of communicating one’s political protest against GMA and her ilk without going down Daligcon’s route. When you can justify the criminal act of rape in this day and age, even as a symbolism, let me know. As it is, the revulsion aroused by the poem boomerangs from GMA to guess who?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: