Pabarusngi a Panagikur-it, 2


Irugitayo man daytoy a poste iti kunada a: begin with a lighter mood, then slowly drag them into the depth of darkness….

Ni Inot ken Eman napanda kano nagpana (nagpisga kunami iti daytoy) ti tiltilapia kadagiti laplapat ken burburubor. Adun ti naala ni Inot ngem bassit pay ken Eman.

Inot: Ku, mabutengkan sa met a mangpis-it ta panam lusi. Nagbassit ta naalamon?

Eman: Manong Inot, maas-asianak ngamin kadagiti tilipia. Daytay naudi a kadakkelan koma a amin. Ikkak koman idi malagipko, kaasi met dagiti annakna, baka agpaspasuso.

Ket, ania ngarud, agpaspasuso met daytay tilapia.

Nagawidda. Tapno saanda maburing. Agpinnaaduda ti maibaga a nagan ti bunga a makan ti ukisna.

Inot: Bayabas, salumagi, pias, kamantiris, mansanitas, kalamansi, dalandan….

Eman: Lomboy, rangas, paninglen, kamiring, niyog!

Inot: Lusi, lokuennak met. An’a kad dayta rangas, paninglen, kamiring? Makan aya met ti ukis ti niog?

Eman: Ni ay, saanmo ammo dagiti dadduma? Isu, sa’n kan agreklamo. Ken, apay koma no kayatko a kanen ta ukis ti niog? ‘ta la kaykayat a kanen a!

Ti kayatko a sawen ket tunggal maysa a tao ket addaan ti bukod a panagimutektek ti banag, wagas, pasamak, rikna, pampanunot, mabalin a dagitoy ket dakes, naimbag, moral ken imoral, ordinario wenno extra ordinario a padas, sumurot/sumursurot iti uso, agos wenno pabarusngi, pasuba, maikontra ti naakseptaren a linteg ti biag, panagbiag, kinabiag ken kinatao. Tunggal maysa ket naaddaan ti waya, kinawaya, wayawaya a mangabel ti bukodna nga ideya ken pannakaawat.

Ket ti mannurat, mannaniw ken managbasa ket saan a naiduma; a mabalin a dagiti produkto ti utekna ket saan a maawat, maibiag ti sabali. Ket, mahusgaan a naidumduma, deviant wenno saan agballa.

Ngem, saan aya a daytoy ti gapu ken gapuanan ti literatura ken mision metten ti tagakur-it? Ti panagiladawan ti isu ken pudno a pasamak, a mabalin a dagitoy ket maiparang a kas damag, sarita, artikulo ken daniw.

Itay laeng ket naadakak ti maysa a BOMBA (para kaniak) a mabalin a mitsa ti pannakaderder ti literatura ilokana, ti literatura a nabayagen a nakakain ken nagbado ti MARIA CLARA (para kaniak laeng daytoy appo) gapu ti saantayo pay laeng pannakaawat ti pangkinnikinni, panaguttog ken bulgar a pannakailadawan ti panginnala (panagiyot kunak man laengen) kadagiti putar dagiti naingel ken maingel a mannurat nga ilokano. Numan pay mabalin nga amin tayo ket napadasanna metten ti nagsalsal, babai wenno lalaki, iti literal a kaipapanan wenno uray pay iti metaporikal.

Idi kolehioak, kuna ti madaydayaw a Doktor a professorko ket: “Salsalem a ta utekmo. Agparuarka ti naidumduma a banag” (gapu ngarud ta saantayo met kayat a padapadatayo amin). Ket, tunggal panagsalsal ket adda panagalimpatok.

Ket gapu met ti kinasutilko, inpanarpaakko nga inblog ditoy ti kunak a DEVIANT WRITING, daytay pasuba a panagikur-it, no amin koma ket pakannawan, maaramid a pakannigid. No amin koma a sursurat ket innayat ken kaskasaba, ti isuratmi ket gubgubat ken inuuttog. Ta adda ngarud dagitoy a realidad a kabutengtayo a sanguen ngem sidadata nga adda dita. Panaginmimikki ti kunak ti saan a mangamin nga adda dagitoy a paspasamak ti aginaldaw a panagbiag tayo.

Adda dita ti rames, panagiyot, pinnatay, gubgubat, linnastog, linniput, linnipat, panagkaskasaba, innayat, sina, tipon, panagipatakder, pannakarpuog. Adda, adda amin dagitoy.

Ti saludsod. Saan kadi met a mabalin nga idaniw dagitoy inniyot, kinauttog? Saan kadi a mabalin nga iyistoria ti gubat ken linnastog, ti arte ti panagsipdut? Ania koma ti sawen ti maysa a makapungtot? Saan kadi a mabalin ti ‘kinnayo amin, hijo di puta kayo, awan modoyo!? Saan kadi a mabalin a kunaen iti sarita: “ala, ‘ta natangkenka ket ukapek dayta bangabangam, ket kammetek dagita utekmo nga ipangan!”?

Saan kadi nga awan namati ken Albert Einstein idi ibagana nga agpilko ti lawag gapu ti gravity? Ita napaneknekanen nga agpayso daytoy.

Saan kadi napuoran dagiti dadduma a sinurat idi ugma gapu ta makuna a heresy ngem dagiti nakalasat ket itan ibagatayo a classics ket masterpieces, a kaadduan kadagitoy ket saan man laeng a nakita dagiti akinsurat a naipablaak gaputa mabutengda idi a mapuoran a sibibiag?

Ita, bisitaenyo ti DALIGCON JOURNAL ta addan X-RATED a DANIW ILOKANO. Daytoy ket saan nga immuna a nanguswat iti daytoy a dana. Addan. Adun ket dagiti dadduma ket mabalin pay a naisalip kadagiti pakontes. (Sabalinto daytoy a patangan.)

Ngem, daytoy ti umuna a bulgar ken natured a timpuar a daniw. Daytoy ti kunak a DEVIANT WRITING, ti pabarusngi a panagimutektek ken panagikur-it, saan a naiswak ti agdama a norms.

Ngarud, dagiti addaan met ti kapanunotan, umanamong man wenno saan, mabalin kayo latta nga agkomentario dita baba.

Silulukat daytoy tignayak iti maysa pay a gannuat. Collaborative Ilokano Writing, anyone?

Advertisements

About Ka Loren
Siak ni Florentino B. Lorenzana, maysa a Filipino, Ilokano ken Pangasinan. Naiyanakak innem a bulan kalpasan ti deklarasion ti Martial Law ditoy Pilipinas. Madama a makumikom iti tignay kooperatiba.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: