Pabarusngi a Panagikur-it, 1


Daytoy sumaganad ket sungbatko ken Ka Nelson Daligcon sadiay forum ti DALIGCON JOURNAL. Ipegketko man ditoy barbareng matulonganda kami Appo ken igiyada kami iti isu a dalan, he he he, tapno saan kami nga agbayanggudaw.

Mayat man daytoy a nairuanganmo Ka Nelson.

Ngem, umuna unay tattaak laeng nga agkimaw iti kunkunam a literatura.

Pespespesennak pay la idi ti Dr. Agcaoili ken saan pay idi a doktorado, kunana: ‘nimalka, agsuratka iti bukodmo a dila, sa’n ket nga idta Inglis!’

Buybuyaek idi nga ikur-kur-itna daydi daniwna a “buniaganka iti nagan ti asin”

Ket kalpasan a naikur-itna, naikur-itko met ti daniw a napauloan ti “Daradara a Daniw” Daytoy ti umuna nga Ilokano a daniwko. Tawen 1992. Ngem saanko a pinadas nga inpaipablaak ngamin ket insagutko kenkuana daydi a daniw.

Sipud idi, pinilitko ti bagik nga agsurat ti Ilokano ngem awan man laeng ti gagemko a paipablaak. Mabutengak kunak man laengen gapu idta kunam a mapirsa-pirsay. ‘ta ngamin inmatendarak met ti maysa a literary workshop ket anian nga asik kadaydi padak met nga agsursuro piman.

Inbulosko ti bagik ketdi a nagobra ket naliwayak daytoy panagikur-it. Numanpay adda latta awitko a notebook a pagikur-itak iti tila addadtan. Idi met nakaipakonekak ti internetko, ket padasek man met daytoy blog kunak ket pinadasko nga inpan dagiti kunaek nga maawat a kinur-itko. Adu dagiti naikur-itko ngem ammok nga agbalin met a mitsa ti biagko, he he he, ken siempre ti kinataok.

Narigat a dupiren dayta Bannawag ta isu ngarud ti nagbalin a standard ti panagsurat ni Ilokano. Kitam dagiti banatda kadata dita forum. Ngem, isu a kunak a Deviant Writing ta padasentayo man met ti pabarusngi a panagikur-it. Agbayanggudaw tayo kunak man laengen.

Ket ngarud, gaputa deviant saan ngarud a sumurot iti norms, ti naawaten a wagas (accepted manners/ways of writing). Namnamaek nga adu ti madalapus, pumalapal, manglais ken mangimameg. Ngem, ala, adda latta met estiteka ti risiris. Kas koma dayta daniwmo a ‘Manila’ sinubam laeng a kunam ti atiddog unay a daniw ni Almario(?), ngarud, pabarusngi ket adu ti madi nga umawat.

Urayem ta plansaek laeng daytay maysa a naikur-itko. Sarita nga adda patalastasna, kasla man TV. No mayat sadiay TV, madi ditoy. Uray siasiano ti agdepdeppa, he he he ;D.

Pagkaduaanta man ketdi a bukelen ti maysa a sarita a kasla telenovela, agsukat sukat ti maiparang, kasla daytay nobela a “Hulagpos”. Maymaysa nga oras ngem adu nga eksena iti sabsabali a luglugar.

Maysa pay a konsepto: sarita nga awan ti tema, paripirip, istruktura ken dadduma pay. Kasano? Ala, ket, idokumentom lattan a dagiti saritaan sadiay sari-sari store, tsimis, sarita dagiti nabartek, samonto isarita a kasla isarsaritam idta gayyemmo. Mabalin ngata nga umarngi ken daytay “Waiting for Godot“?

Apay madi aya ti co-authored a sarita? Ala man, adda ayan nakaaramid kadagiti mannurat nga ilokano? Salaysay, mamatiak, ngem no sarita ken nobela, daytan ti diak ammo.

Maysa pay Ka Nelson, daytay ngay sarita nga awan ti bidana? Adda ngem, effaced hero a kas daytay bida sadiay “Demons” ni Dostoevsky.

Kitaek no di agrali dagiti sumursurot ti Canon Law.

Sadiay met Bannawag, kababain met ti agipatulod ti ababa unay a sarita, he he he 🙂

Mangikabilka man ketdi ti parte a pakaikabilan ti shorties, daytay pang-anthology, ta kitaen tayonto man no adda met mailibro tayo a DEVIANT WRITINGS, ken daytay narrative non-fiction pay gayam.

Ala, agduduma metten aya. Ituloytayonto manen ti agpapatang…

Advertisements

About Ka Loren
Siak ni Florentino B. Lorenzana, maysa a Filipino, Ilokano ken Pangasinan. Naiyanakak innem a bulan kalpasan ti deklarasion ti Martial Law ditoy Pilipinas. Madama a makumikom iti tignay kooperatiba.

12 Responses to Pabarusngi a Panagikur-it, 1

  1. Ka Loren says:

    Ka Angie,

    Wa ang giuna mong comment dre.

    he he he. Pinahirapanmo ako a. Sabiko gamay lang. Pero, ok lang. Naiintindihanko lahat na sinabimo. Hirap mi magsulat sa imong sutli.

    Huwag kang mag-alala. May tao ako na taga DAvao. Bihasa siyang magsalita sa lengguaheng kinakhan ninyo. Hindi nya ito tinalikdan. Proud sya. May instant traslator pag hindi ko maintindihan, bwa ha ha.

    Ako? Sobrang 15 years na hindi nalinang ang aking alam sa bisaya. Ngunit, kung ipagpatuloy nimo ang paghatag ng comment dre sa bisaya, pasasaan at babalik ang aking alam, di ba?

    Di pala ako ma’am. he he he.

    Salamat uli sa pagdalaw.

  2. Angie says:

    Wala yata nimo gipublish ang comment nako dre…Hehehe…Okey lang…
    Lingaw japon ko og basa basa…Feeling Ilokana pod ko…Ang pagsabot na lang ang kulang….
    Daghan mga ilokana akoang mga encounter,lingaw ko mamati sa inyuhang inistroyahan…

  3. Ka Loren says:

    kasta a talaga, Ka Nelson. No mapespes ket rummuar ti kinalaing. Kastoy ti trabahok. Pespesek dagiti tao a karitenda ti kinarigat tayo, daytay saanda a maako koma a marigrigat tayo, daytay kunada: “sa-it, ketdi, saan a patas ti laban, masapul padapada” ket irugida a dupiren ti sistema ti panagbiagda, tayo. Ditoyak met a sumrek, ditoy adda dalan kunak, makipagdaliasat kayo kaniak. Kasta man, he he he.

    Maipanggep ken Ka Eli. Saanko met a personal pay a nakita. Kasla agpada kayo kaniak, ken kastaak met kadakayo. Napintek ti mutektekna, napintas ti artena, concrete ken mass art ti approachna. Wen, kitaem man ketdi no mabalin sadiay Bannawag. Saanko pay nabasa no addan idi ngem ti kunak awan pay.

  4. Nelson says:

    ka loren, kidagka a talaga, pinalpas ken imbusonkon ti suratko ken ni doktor. Diak agbasbasa iti bannawag, ket di kad pay naipablaak sadiay ta gayyemmo a pintor. Kitaem man ketdi ta pagbuliganta a yaramidan iti salaysay. No saan pay a naipablaak, ipakaammom man kaniak ta ipakadak nga umuna ken ni mang cles no pwede satanto suraten. Napintas nga isalaysay isuna ken tulongta metten iti pannakaipromot ti talentona, wenno dagiti gapuananna ta baka isun ti bumaknang nga adipen iti arte, hahahaha!

  5. Ka Loren says:

    Ka Eli

    Nalaingka met nga agsurat. Padasem ketdi ti agbasa bassit kadagiti literary works no adda wayam. Kadagiti panangiladawam kadagiti obram ket mayat ti pannakaabelda. Ituloymo latta, Kabsat.

  6. Ka Loren says:

    Ka Nelson,

    ICRI boy ka met gayam. Immun-unaak ngamin a nangpanaw ken Ka Agca idi. Nagin-oobraak met ngamin ngem idi kuan ket sinapulko met lang daydi KALASAG ditoy Ilocos Sur ngem saanko a nasargo. Isu, naiyadayoak kenkuana ket napinsan kayo dita ICRI ngem ‘wanakon, he he he.

    Kita’m ketdin a dagidiay mabalin ta ipaskilmon ket ne, iramanda payen daytoy doktor sadiay dap-ayan a bassiten he he he.

  7. Nelson says:

    agyamanak iti panangisaksakitmo iti websayttayo, ka loren.

    ken yunak metten a pagyamanan ni manong ariel iti pammalubosna kadagiti sinuratna. diak met la ngamin malmalpasen diay suratko kenkuana nga imbitasion ken idadawatko koma ti pammalubosna kadagiti sinurat tapno maipablaak koma idiay daligcon journal. kinapudnona, isu a talaga ti kaunaan koma nga inimbitarak ngem nagrigat man ti mangsurat iti “drama” a para iti masirib a tao, he-he. Ngem ikarik ti bagik, talaga nga ipatulodkon diay suratko ken ni manong ariel itoy nga lawas.

    kinapudnona, ka loren, ni Dr. Agcaoili ti namimpinsan a nangbaliw iti panirigak kas mannurat. Diak ammo idi a ni mannurat ket nasken nga agsurat para kadagiti umili, babassit nga umili. Ngem idi mangngegko ti “kasabana” nagbalin a dagus dataon a “sarado-kristiano”. Dika ngata mamati, manipud idin, imbellengko dagiti daniwko nga ay-ayat ken dagitay “mamatpatibker kadagiti maup-upay” a dandaniw.

    1996 sa idi maudi nga agkita kenkuana, idi immayna inanak iti kasar da Mang Roy ken manangko a Jane, ngem diak malipatan ti “kasabana”. Puera angaw, ni manong ariel ti gapu wenno inspirasionko no apay a naisayangkat a kasdiay ti daligcon journal, nga ekslusibo a pagpablaakan kadagiti sinurat a maka-ili.

  8. ELIment says:

    na-blanko ak pay..hehe awan ti maibagak panggep ditoy. hehe

  9. Ka Loren says:

    Pagyaman manen Maestro ti anepyo. Wen, ngarud, Sir. ICRI boy met gayam, aya, ni Ka Nelson? Naglumenak met ngamin idi, he he he he.

    Awisendakayo man ket nga umay met sadiay abong ni Ka Nelson. Uray sadiay, balasubas latta dagiti dadduma nga agin-kukur-it. Kitaem sadiay chatbox. Hay…

    Ka Nelson, mabalin kanon dagiti kur-it ni Maestro. Ipanalbaagmo man sadiay, ta masulek dagiti mulagat.

  10. aurelioagcaoili says:

    Go ahead gerero. alaenyo amin a kayatyo. kayatko a makapag-iinnadaltayo amin tapno iti kasta ket ditay agbalin nga anak-ti-diakes. anytime, all the time, ok? am-ammok a personal ni nelson: kadkaduatayo iti tignayan ti icri. best, best.

  11. Ka Loren says:

    Maestro:

    Whew! Pinagrasawka metten aya ditoy, he he he. Ngem no ti sabali a tao, ti panagrasaw ket dakes, siak, idi ibagam kaniak dagidi a balikas, ket ammok, isu ti pannakaipasngayko iti kinaILOKANOK. Ti rugi a makunak idin nga siak ket ilokanoak, not an accident but for a CAUSE.

    Kadkaduaennakami man ken Ka Nelson, Maestro. Bulodenminto man dagiti articlemo, manipud kadagidiay “Ilokano Nation…”, “Dolce et Utile”, “Ilokano Poetics”, ken “Poetic Pathologies”. Ipaskilmi sadiay DALIGCON JOURNAL. No mabalin a.

  12. aurelioagcaoili says:

    Kinnakes, met, Ka Loren. Malagipmo pay laeng ti imbagak kenka nga animalka, agsuratka iti Ilokano? Nian a ridam ti lagip ken utek ken murmuray. Saludaranka! Ket ita, maysa manen a nagbayanggudaw iti filosopia iti laud a makaammo iti Latin ken Espaniol ken kultural nga Italiano, ahem, ahem, ti nakasubli iti umok ni ayat, iti umok ti kararua, iti balay ti kinaasinno. Lumaemka, lumaemka, kadua.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: