Ilokanoak Badges

Dagitoy a badges ket masarakan sadiay Bilingual Pen ken inaramid ni Eli Avellanoza.

Ilokanoak

Ilokanoak

Ilokanoak1

Ilokanoak1

Ilokanoak2

Ilokanoak2

Mother Language Education

Kadagiti amin a mangay-ayat ti bukodda a dila (lengguahe), adda petition a mangidurduron ti edukasyon a nakabase ti nakaiyanakan a pagsasao ken dadduma pay. Kaduaenda kami man sadiay http://mothertongue-based.blogspot.com wenno agpirma ti petition sadiay Support Mother Tongue Based Learning in the Philippines.

Adu ti mangnamnama ti supportayo, apo.

Sinipatko ti Sal-it a Balikas

(Kalpasan a mabasayo daytoy ket pasiarenyo man bassit daytoy  nga e-publicasion, DALIGCON JOURNAL)

Bimmangonak a nangtabbaaw
ti balikas a sutil, mangkikkiki
ti ariek a patauden ti panagrisiris
ti dapan iti pungan, ti salladay
ti sap-al dagiti dagensen a naturogan.
Ninam! Kunak no lamok
ket inaprasak ngem rupak ti nasipat,
natungpak nga agngarngarriet.
Hmmmn…

Mawawak ti danum, ti nalamiis
a mulumog dagiti sang-aw ti gin,
glug, glug, ahhh…
kurang pay aya met ti naitanamitimko
nga Amami ken itdem kadakam’ ti kanenmi?
Buisit! Aggaradugod pay ti boksit.
Saan met a makabsog ti panagapiras
ti ave, ti salve nga reyna dagiti rapas
ti tagainep a nagmawmaw ken mawaw
ti bendision ti nagan ti gloria
nga agkabaw ti sao a bussog
ken bubussog.

Ni ay, agtayyek pay met aya
ti electric fan? Di met naputeden
ti nailimos a kuriente? Ulawkon san
Apo ta agtayyek metten ti lubong
ngem idawatko a pagtulidem
tapno agkiamkiam met ti pannakarnek
dagiti nakaparintumeng idi sardam
a nakapudno idta kaasim.
Bwuaaak! Ninana a balikas!
Makariingak laeng tungpaek,
sipatek no kunak sipatek
dagita sal-it a ballikas.

Laglag, dupek!
(Tungpa…)
Ikiwarmo ket ‘ta lugaw!
Artek…

(he he, kunak no ti arak
ken tagainep ket makabsog met…)

Daliasat, Uno

Ti panagsangpet ket panagpanaw met,
ti panagsardeng ket isu met laeng ti panaggaraw,
ket agtang-ep ti ridaw
ken agrikab dagiti tawa ti kalapaw,
kalpasan a maiyebkasmo dagiti umel a pakada,
ti panagibilin
kadagiti mapanawan a kadua ti apagkanito,
adda bara ti abrasa a kas man aggapu ti temtem
a rumuar ti daga, umarakup a kas kapigket ti allid
wenno ti pulitipot nga isem ti sipnget
ti apagsipasip uray no kasla mairik
ti butas a kombat ti salemsem: agkayabkayab nga angin,
singin ti rissik, ngayemngem ti arakup
ti dumupir a masabet:
agsirko ti utek a tumpuak ti puso,
masirut ti pulso a sumarut
iti dapan: manaktuol dagiti bato, maikubray
ti darat, takki ti nuang a manalpaak,
ti nisnis ket mauyos, naangot
a pinabuyok ti ling-et, ti pay-od
ti istakeds ti rabii a ngumayngayebngeb.

Darupen latta dagiti dapan
ti turod ken ti anawang,
ti tambak ken uray dagiti lembang. Ania ngarud
no manabsuok, a, kas man met laeng daytay ammok,
naigalis a nanarsibok ti burubor a naangot? Ania
ngarud no ramay laeng koma ti kumarawa
ngem uray mukod iyarikapmon a latta?

Ket no kastan a dim’ metten mataliaw
ti naggapuan, adda met latta sumangpet
a kakadua, kasla met laeng maipukkaw
dagiti paarasaas a kablaaw:
naggapuam?
papanam?
kaduam?
Ket matapik ti password, wen, abra
kada abra,
ken maritor pay ti sintido a manglagip
dagiti al-alias: karamukom ti bayabas,
kasingin ti granada, ti marabutit a bao,
uray ania ditan ti kaipapananna, karpa
kahel, saba, bado a rutrot
anglem ti dara, adu, kas man
ukay ukay a sinaksako,
maiburandis a masigkay
ti daan manipud ti barbaro.
Maibaga amin dagitoy
iti irut ti pinnasungad ken pinnasangbay
dagiti sarsarita ken salsalaysay;
iti met sungadan ken ti pagsangaan
a maikurimed ti panagpitek ti agtultuloy
a panagdaliasat ti anniniwan:
periodista seminarista pasabilis,
mannalon mangalap activista,
doctora a kadre baliktad a pulis,
kumebkeb ngem sumiripka met laeng
a mangsiput ti panagtungpal gilap
ti lawag a maukas iti gatilio ti garand,
maitungpal laeng dagiti plano a lininay ti manon
a panagibarangabang, ti dim’ mabilang
a panaginiin:
An’a dayta, garand?
Wen, sinibarutko idi iti naiwalang a …
Kawas met, dayta ket?
Punial, ha ha ha, dayta?
357, baro? Wen. Aglatlati met,
kurang ti asa. Ladawan, porma
dagsen ken angot
ti panagkubukob uray no nakakidemka,
mailadawan ken itedda ti ehemplo
ket maammoam ti husto,
maadalmo ti usar ti uray ania
a kastoy: ni Tonio intakderna
ti nagiwarasiwis iti kastoy
ket narba ti kampo:
kukua tayo ti daga!
Ti apit, ti waya!
Kastoy ti ticket, italimengmo
ti amin a riknam dita pusom.

Addakan ti pagsasangaan,
adda nadalus a dalan
ken adda met rumyet ti masangoanan.
Wenno, mabalinmo met a raatan
ti bukodmo a desdes a pagturongan?

Agkalutukot ti tumengmo
a mangsikkarud ti linnaaw,
matnag a sippawen ti dam-eg
ti daga a mailupit ti baddek
ti nawaya a dapan
(nakaabadayen ti butas
a kombat ti abaga)
nga agpasungad ti kanito
a maagaw ti lawag
ti ngayed ti sipnget
ket mailukip ti tawa
ket ibuang ti ridaw
ti panagsangbaymo.

Ti waneswes ti imam a maitag-ay
ken ti maminpito a kanabtuog ti gemgemmo
idta barukongmo ti rukod
ti ballaigi nga insangpetmo.
Ket iti isasar-ongmo, kunami:
adda latta karit ti dana
a daliasatem a balonmo ti yagyag ti tignay
ket agbalin nga anibmo ti derrep dagiti tagtagainep.

Seminary Tales #3: The Nurturing…

When I was young, dreaming was free.

And dreaming to become a priest was the grandest dream for us children of the soil, yes, for us who seldom given the chance to genuflect in front of the holy saints, for us who found solace from the joys of kissing the holy hands of the one we called Apo Padi, from the one who gave us the blessing that God loves us so much. During my childhood days, I could count on my fingers the times I attended–without paying attention, though– the holy mass.

Nevertheless, I could not blame my parents for not hearing masses because we were so far from the center of civilization. We lived at the outback–if I could steal the word from the American wild Wild West novels. I found solace only, and satisfied myself, on top of an aroo tree perched on a top of promontory–the hill we called Signay– the highest part of our land or even, maybe, the highest part of our barrio, looking down to where the town was, imagining the bustling street and even envying the good life down there. The pealing of the church’s bells could not even reach the place I belonged. All I could hear were the sounds of PANTRANCO revving while negotiating the uphill at Bobonot.

Today, still, I could feel the sounds of solace of those gritting engines, third only to the songs of birds and whistles of aroo trees which lulled me oftentimes toward numerous and wonderful summer dreams. O, I forgot to mention the amazing emmak of our cows and the powerful garraigi of our horses. See, the outback, eh?

And the dream began, awakened. A comforting dream, after all. This dream, I thought, was my only way to emancipation.

(Read more at Sounds of Solace…)