Padas Lang: Ti Lubong Dagiti Tallo a Talawataw a Karkarma


(Pakauna)

Mapisang ti kurtina ti entablado a tangatang. Malitaklitak ti keyboards ken adda areng-eng ti sientemiento ken panagsaraaw.

(Dagiti Agakem)

Ni Maestro, maysa a doktorado, kayab a kayab ti diaspora. Naamammo isuna a kas maysa a metapora. Adda sadiay sungaban dagiti rurog ti bulkan.

Ni George, maysa nga obrero ti diaspora. Landok ti uni ti langit ditoy ‘merika, kunana.

Ni Ka Loren, maysa met nga obrero a nagpamarot ket saan a nakapagkayab. Nabati ti banbantay ti nasion nga Amianan.

(Umuna A Parang)

(Maestro)

Aloha, Ka Loren. Sapay ta daytoy ti agbalin a giya dagiti amin a mayat a makigamulo tapno maipinget ti karbengantayo amin iti nagan ti naindemokrasiaan a kultura ken nainhustisiaan a diveridad dagiti lengguahe iti Filipinas. Ditay mamati iti maysa nga ilusion: a ti Tagalog nga agab-abungot a nailian a pagsasao ti addaan laeng iti karbengan nga agbiag.

(Ka Loren)

Adu dagiti mabalin a rumkuas a balikas. Adda laeng dagiti penned a masapul a maburak. Masapul a mapisang dagiti abungot. Masuratto latta dagiti balikas ti darak. Maestro, agyamanak.

(Sangaili)

helo! sir, bow kami sau.. nabasa mi dagiti dadduma nga sangit ti plumam..makaparag-o ti rikna dagiti kapanunotam…

(Ka Loren)

Saan ka la nga agrag-o ading, agsuratka pay tapno ad-adu pay ti matinglay ti riknana.. Adda balikas dita baba ti alipuspos. Masapul a maisurat ngem koma tay saan a pandesal dagiti babaknang. Isuratmo dagiti batbato ti baybay a magaburan ti dan-ar ti Bacarra. Isuratmo ti areng-eng dagiti pinautangam iti microfinance. Dumagaska latta ket pakaidayawak ti agpasungad.

(Maestro)

great mind, great mind. you bet.

(George)

Landok ti uni ti langit.

(Ka Loren)

Na a. Ta nakalagip ka Ka George. Malagipnak pay lang? Ni Ka Loren. Ni Floro. Nayonam ketdi. Kasla met tedted ti arbis ti Abril ditoy ‘pinas ti kurditmo. Bumisitaka. Addaak latta nga agpasungad.

(George)

Ket sinno ngarud ita ti makalipat kadayta nakalalaing nga mannurat a taga pangasinan? permi nga mataptapukan nak kadayta kinapaspasyo nga agsurat! bilibak nga talaga! aglalo kadayta taga Hawaii nga maestro ta sika, ka loren! saan nga umanay ti maysa aldaw ko nga basaen ti linawas na.

(Maestro)

apo ta naynayonam bassit a. paginaldawem ketdi. baybay-am ti agbirok iti doliar.

(Maestro)

aloha, what is this billit all about, pray tell. what hermeneutics can we use?

(George)

I used billit because it lives in the sky and their species was dominant there for thousand years. The invasion of commercial roar up there, made all things different. I am looking here for the time before exchange and greed were ever thought. I am now willing to trade and give up of such time of freedom and peacefulness in the sky as long as this white-imposed sound spreads liberty and equality to all as it professes. urnusem yo man ketdi maestro!

(Maestro)

wen la!

(Maestro)

nayonam, a , barok tapno makasursurokami.

(Maestro)

agur-uray datao, awan met mauray. paginaldawem ketdi koma.

(Maestro)

napananen ti akin-umok iti daytoy a pagsareban iti laing?

(Ka Loren)

Ahhh. Kasla komputer ti biag!

(Maestro)

Got ya, loud and clear. I hope we can easily do that, with imperialisms around us, in the Philippines as elsewhere. On second thought, you are darn right. C’est le vie, c’est la vie, vero!

(Ka Loren)

Yes, sir. Somewhat, “Shit ay alay sa bayan!”

(Maestro)

Roger, roger.

(Ka Loren)

panaltaakem a kanayon. ‘wan magudilanta ‘ta kinapaspas ni maestro. doktoren ken kayab a kayab ti diaspora, “i am a metaphor” kunana pay. adda la ketdi agtedted, ayos latta. basta saan a pandesal a dasar dagiti lumlumoten a didiosen.

dagiti anito ditoy amian ti kanayon koma nga adda kenka.

(George)

hehe! wen ngarud lakay! pagisursurwam? pakumustaan nak man ketdi kada Francis ken kada alexis nu adda damag mo, ken aminen ah nga taga ilocos nga nagtiweng idi idiay seminaryo!anyway, bumisitaak to dita abong mo nu weekend mi ditoy ta medyo awan tiyempo ditoy sika. awan ti tiyempo nga aggaraw a kas tao!

(Ka Loren)

Awan pulos pirak ko a nageskuela. Saanak a nakatun-oy. Agdamaak ita a makomikom a kas Manager ti kooperatibami idiay Tagudin, Ilocos Sur. Inpur-wakdak ditoy Agoo, La Union.

Ni Francis, maysan nga Chief Operations Officer ti maysa a dakkel a Security Agency idiay Manila.Nabaknangen. ni Alexis, wan damagko. Ni Jaime  ket adda idiay Registry of Deeds idiay Vigan, Ilocos Sur. Ni Dominic, adda idiay Candon, Ilocos Sur. Businessman. Nabaknangen.

Wen. Agbisitaka latta.Addaak nga agpasungad. Alwadam laeng dagiti ayam ken kuto. Aduda iti umok. Ngem siguradok, ditoy awan ti ibbung. ha!ha!ha! Naapges ti tian sika.

(Maestro)

You both are doing well, thank you, and congratulations! Anian a kinalaing! Usarek koma ti manuskritoyo for two purposes:
1.anthology of exilic writings being prepared by TMI Global Consortium, with the title”ALIE(N)ATION: ANTHOLOGY OF ILOKANO WRITING IN ENGLISH AND ILOKANO”. We are outing this by May 08 at the Nakem Conference at St Mary’s Bayombong.

2. instructional materials in advanced Ilokano (Ilo 401, Ilo 401, Ilo 331 and Indo-Pacifc 411) for our courses. Once we get a book contract, we let you know which materials–your materials–are we using.

Of course, I would ask that you allow me to translate your work for a bigger, wider audience. Lemme know.

(Ka Loren)

An’a ket ni maestron?! Banatam latta.’ray di ka agpakada, ammomi met a para kadatayo amin dagitoy a kananakem.’bagam latta no ‘da maitulongmi ditoy deppaarko. Saluadan koma dagiti anito dayta a libro.

(Maestro)

DTAU ngarud, DTAU.

(George)

ka loren kitam met ni maestro! agpakada paylaeng. hehe. just go ahead, doctor! banatanyo ketdi tapno mamati nak nga mannaniw nak met sangkabassit! pagyamanan mi ketdi ah dayta inclusion ti ubra mi dita anthology yo!

(Ka Loren)

Nagdara ti daniw!

(George)

napintas nga daniw! tira latta kabagis!

(Ka Loren)

TY bro. Ngem napinpintas dayta Bilyar mo. Apo unay a panagtudtudokmon ‘yos. Isubmitmo ken Maestro. Para idiay Exilic Poems Collectionsna.

(Ka Loren)

Ay! Agballaakon!

(Maestro)

No, because you know it and you admit it. Dagiti kano agballa ket dagiti adda iti konggreso, kas pagarigan, a di mamati nga agballada, wenno dagiti adda iti senado, wenno dagiti adda kadagiti palasio dagiti obispo, wenno dagiti adda kadagiti kumbento nga estranghero kadakuada ti rigat wenno panagsaraaw, wenno dagiti adda kadagiti palasio iti abay ti Karayan Pasig a no agpagungga ket kunam sa a kalainganda amin, a kunam sa ket dagiti amin nga agrigrigat nga umili ket kuneng ket para pullatda laeng iti masapul nga yeksport a bagi, dayaw, ragsak, ken biag.

No, you are still totally sane, at lease for now, unless one day you will end up in the senate, in the congress, in the palace of the bishops and presidents, and in the convents of the elect of the God of Justice and Fairness. What a bundle of contradiction, right?

(Ka Loren)

Agballaak no isu ti makuna dagiti saan a makawat ti saraaw. Tapno kanayon nga adda mangimutektek ti kinakusepda. Itag-ayko latta ti imak. Itudok isuda. Wen, isuda. Isuda!

(Ka Loren)

Inlublubko pay ti rupak tapno agtibnok ti apgad ti luak ti baybay. Ken tapno mailingedko a luaitak met gayam.

(Maestro)

Dimo iginggina ti bannogmo, barok, iti nagan dagiti umili. In the name of our people, you can never go wrong. Never. Happy holidays! (Note: Over here, they do not use ‘Merry Christmas’ b/c they are afraid of the revolutionary Christ.

(Ka Loren)

agyamanak maestro. wen, saan a makabannog ti agobra para ti umili. No dadduma umapges met ti mata ken mapakil met ti bagi ken panunot ngem naragsak latta no kasta nga agballigi. No pay kasta adda met latta panagpulkok. Happy Holidays and I wish for the year that we’ll celebrate holidays together.

(Geroge)

Siam koma laeng a tudok. Wen, siam laeng koma bola ket addaakon dita.

(Maestro)

What a metaphor, apt, clean, clear!

(George)

Ty maestro!

(Ka Loren)

Dayta a ti Exilic Poem. Saan nga agpangaddua a tudok. Pirmi a nasargo.Ikkam latta!

(George)

imbag man ta nagustwanan yo kabagis ida! nakitak pictures idi time ti icri! kaanunto ngata manen ti panagsasarak?

(Maestro)

makapagsasarak kadi pay dagiti nagtalawataw?

(George)

wen met a maestro! addan to latta panawen.

(Maestro)

ok ngarud!

(Ka Loren)

Addaak latta nga agpasungad ti panagapon dagiti nagtalawataw. Ti amianan ket mailiw nga umabrasa.

(Maestro)

wen, ngem agpukawpukawka met no umaykami agapon, ania ngarud? ita, horje, patigmaanam daytoy kigaw nga abuyo!

(George)

kasano nga saan nga agpukawpukaw maestro ket agkurapkurap paylaeng datao.

(Ka Loren)

Agpukapukaw a latta met ti abuyo. No agtalinaed a ket baka adda agpangngati ket maitangkal, agbalin no kua a texas. Sus! Nagadu pay laeng ti matuktok. Masapul ti panagkayabkayab tapno adda ti makaraykay. Mawagwag bassit ti dutdot tapno di agayam ken di agpamarot. He!he! Napintas sa ket a maidokumento daytoy a tri-logo. Sika dita mainland, ni maestro ‘diay Hawai’i, siak ditoy Amianan. An’a ti makunam, horje?!

(Ka Loren)

nayunam met a kadua. apay ‘wan dubladanan ‘ta bilyarmo. nagmayat pay met ‘ita tudokmo yos. puro safe met ti pamay-am. bandaem samonto ipektos. urayenka diay right corner, sumakayak pay. happy holidays!

(George)

ton bakasyon kabsat. asidegen. daytoy biyernes ket awanen sirrek. saanto laengen nga metapora ti mauksot ditoy barukong. hehe. bayat ti panaguray, liwliwaen nak man pay laeng iti damag maigapu kenka. adda asawamon? anak?

(Maestro)

HAPPY HOLIDAYS KADAKAYO A DUA!

Adda tuloyna…..

About Ka Loren
Siak ni Florentino B. Lorenzana, maysa a Filipino, Ilokano ken Pangasinan. Naiyanakak innem a bulan kalpasan ti deklarasion ti Martial Law ditoy Pilipinas. Madama a makumikom iti tignay kooperatiba.

7 Responses to Padas Lang: Ti Lubong Dagiti Tallo a Talawataw a Karkarma

  1. Florentino says:

    Na a, maestro! Napigpigsan sa ti tafey dita ta uray ramay mabartek. Ken, saanka laengen nga agingles-ingles, ne, ket ag espaniol ka payen. he!he! hik! Toossss!

  2. aurelioagcaoili says:

    What was that? Kunak, Maysa a tangguap ti tafey, saan a ‘maysa tangguap’! ‘Nia ketdin a ramay ta dina ammo’t agispeling! Dispensa me, dispensa me. Pero, gracias, muchas gracias!

  3. aurelioagcaoili says:

    Ala ngarud, maysa tangguap ti tafey para kenka.

  4. Florentino says:

    Saanto a pulos maunaan ti adalan ti maestrona. Adda man diskurso ket dumteng ti kanito nga ti adalan ket sumina ti maestrona, ti maestronto latta ti giya ken rukod ti gapuanan ti adalanna.

  5. aurelioagcaoili says:

    Anian! Now, now. The ultimate joy of a teacher happens when his student has grown up to be better than him. THAT, I THINK IS THE BEST COMPLIMENT I HAVE EVER GOT AS YOUR TEACHER, ONE WAY OR THER OTHER.

    Lumargaka ngarud, maingel a dumadangadang! Dagiti anito ti manarabay kenka tapno masarogtayo amin a rumbeng a masargo. (Nagpintasen daytoy a sao: ‘masargo’!)

  6. Florentino says:

    No awan ti maibatad a gapuanan ket awan ti masarita nga isunto ti linas a ramut ti paka-saritaan tayo, maestro. Masapul a tumpuar dagiti gapu. Mairakurak, maibinglay, mangtignay, mangtudok, mangpusipos ti alipuspos, maiwarsi latta ti asin tapno agtalipuagaw dagiti nadamsak. Amin a mayat a makisampitaw ket masapul a tumayaktak. Ditoyak, ditaka. Awan ti agtengnga. Pinnaturong. Kinalbit, no isu. Rumbeng laeng a masargo. Adda imnas ti dangadang, saan kadi maestro? Ilemmengan tayo kadi ti pakasaritaan?

  7. aurelioagcaoili says:

    Now, now, you have documented all. Kasano’t ti panagtalapuagaw ti panunottayo ken ti panaglemmengtayo iti pakasaritaan? Naragsak ken nabunga a baro a tawenmo, Ka Loren!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: